پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات فارسی

دانشگاه شیراز

پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات فارسی گرایش ادبیات کودک

 

مطالعه تکنیکهای طنز در ادبیات داستانی نوجوان دهه‌ی هشتاد

 

 

استاد راهنما

دکتر زهرا ریاحی زمین

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی گردد

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

چکیده

    هدف این پژوهش، مطالعه و تحلیل تکنیک‌ها و عناصر طنز در آثار طنزنویسان نوجوان دهه‌ی هشتاد می باشد. این مطالعه از جنبه‌های گوناگونی مانند تکنیک‌ها و عناصر به کار رفته، تنوع تکنیکی و طرز اظهار، محتوا و موضوعات مورد توجه نویسندگان و سیر طنزپردازی در این دهه انجام گرفته می باشد. بر این اساس، در روش پژوهش پس از به دست‌آوردن تعریفی دقیق از تکنیک‌های طنز، به مطالعه کارکرد آن‌ها در آثار مورد بحث پرداخته شده می باشد. با در نظر داشتن یافته‌های پژوهش، تکنیک‌های کنایه و سپس طنز موقعیت، بیشترین کاربرد را در این آثار داشته‌اند. بهره گیری از این تکنیک‌ها بیشتر به دلیل محدودیت سنی مخاطب و تفهیم موضوع با زبانی ساده و به دور از پیچیدگی بوده می باشد. در بحث تنوع تکنیکی، شفیعی، به دلیل تعدد آثار نسبت به دیگر نویسندگان، از تکنیک‌ها و عناصر گوناگون، بیشترین بهره گیری را کرده می باشد. هم‌چنین نویسندگان دیگری مانند عموزاده خلیلی و هاشمی نیز از تکنیک‌های گوناگون در راستای طنزآمیزتر کردن آثار خود بهره گیری کرده‌اند. مهم‌ترین موضوعاتی که مورد توجه نویسندگان قرار گرفته، مسائل اجتماعی می باشد. نویسندگان در کنار پرداختن به آسیب‌های اجتماعی، بعضی ناهنجاری‌های سیاسی و یا مسائل فردی و شخصی مربوط به نوجوانان را نیز مطرح کرده‌اند. نگاهی به سیر طنزپردازی در این دهه به خوبی روشنگر این نکته می باشد که تعدد آثار در اواخر دهه نسبت به اوایل آن، بیشتر شده و نویسندگان، پرکارتر ظاهر شده‌اند. هم‌چنین در به کارگیری تکنیک‌ها و عناصر طنز و چگونگی طرح موضوعات، آثار اواخر دهه از پختگی و یکدستی بیشتری برخوردار هستند.

 


فهرست مطالب

 

فصل اول

  1. مقدمه و مبانی نظری …………………………………………………………………
    • اظهار مسئله
    • اهمیت و ضرورت پژوهش
    • پیشینه پژوهش
    • روش پژوهش

فصل دوم مطالعه و تحلیل تکنیک‌های طنز

  1. تکنیک‌ها و روش اظهار طنز

1.2. احمد اکبرپور

1.1.2. درمورد‌ی نویسنده

2.1.2. آثار

1.2.1.2. من نوکر بابام نیستم

2.2.1.2.سه سوت جادویی

3.1.2. ارزیابی کلی

و

2.2. طاهره ایبد

1.2.2.درمورد‌ی نویسنده

2.2.2. آثار

1.2.2.2. خانواده آقای چرخشی

3.2.2. ارزیابی کلی

3.2. فرهاد حسن‌زاده

1.3.2. درمورد‌ی نویسنده

2.3.2. آثار

1.2.3.2. بند رختی که برای خودش دل داشت

2.2.3.2. لبخندهای کشمشی یک خانواده خوشبخت

3.2.3.2. هندوانه به شرط عشق

4.2.3.2.در روزگاری که هنوز پنجشنبه و جمعه اختراع نشده بود

3.3.2. ارزیابی کلی

4.2. فریدون عموزاده خلیلی

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     
شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              
ح ح

1.4.2. درمورد‌ی نویسنده

2.4.2. آثار

1.2.4.2. پروفسور اسکولسکی و ژنرال پیسکولسکی

3.4.2. ارزیابی کلی

5.2. شهرام شفیعی

1.5.2. درمورد‌ی نویسنده

2.5.2. آثار

1.2.5.2. ماجراهای سلطان و آقا کوچول

2.2.5.2. عشق خامه‌ای

3.2.5.2. به دنبال دماغ خیس

4.2.5.2. مرغ سوخاری برای جنازه

5.2.5.2. گربه در جوراب زنانه

6.2.5.2. عزیزم چه رنگی بپوشم

7.2.5.2. با تخم مرغ مهربان باش

3.5.2. ارزیابی کلی

ط

6.2. محمدرضا شمس

1.6.2. درمورد‌ی نویسنده

2.6.2. آثار

1.2.6.2. دیوانه و چاه

2.2.6.2. بادکنک و اسب آبی

3.2.6.2. من، زن بابام و دماغ بابام

3.6.2. ارزیابی کلی

7.2. فریبا کلهر

1.7.2. درمورد‌ی نویسنده

2.7.2. آثار

1.2.7.2. سالومه و خرگوش

3.7.2. ارزیابی کلی

8.2. سعید هاشمی

1.8.2. درمورد‌ی نویسنده

2.8.2. آثار

1.2.8.2. محله‌ی میکروب خان

ی

3.8.2. ارزیابی کلی

  1. نتیجه‌گیری

1.3. تکنیک‌های مورد بهره گیری

2.3. تنوع تکنیکی و طرز اظهار

3.3. سیر طنزپردازی


 

 فصل اول

مقدمه و مبانی نظری


 اظهار مسئله

 

طنز و مطایبه همواره از سوی نویسندگان و شاعران مورد توجه بوده می باشد. با این تفاصیل، بایستی گفت که نویسندگان کودک و نوجوان در سال‌های اخیر به این نوع ادبی گرایش بیشتری پیدا کرده و آثاری در این زمینه آفریده‌اند. ارائه‌ی تعریفی جامع از طنز، کار چندان ساده‌ای نیست. در فرهنگ اصطلاحات طنز در این‌باره آمده می باشد:« در اصطلاح ادبی، طنز به نوع خاصی از آثار منظوم یا منثور ادبی گفته می گردد که اشتباهات یا جنبه‌های نامطلوب رفتار بشری، فسادهای اجتماعی و سیاسی یا حتی تفکرات فلسفی را به شیوه‌ای خنده‌دار به چالش می‌کشد. طنز گرچه طبیعتش بر خنده استوار می باشد اما خنده را تنها وسیله‌ای می‌انگارد، برای نیل به هدفی برتر و آگاه کردن بشر به عمق رذالت‌ها.» (اصلانی،140:1385-141). اندوهجردی طنز را این‌گونه تعریف می کند:«شیوه‌ی خاص اظهار مفاهیم تند اجتماعی و انتقادی و سیاسی و طرز افشای حقایق تلخ و تنفرآمیز ناشی از فساد و بی‌رسمی‌های فرد یا جامعه را که دم‌زدن از آن‌ها به‌صورت عادی یا به‌گونه جدی، ممنوع و متعذر باشد، در پوششی از استهزا و نیشخند، به‌مقصود نفی کردن و برافکندن ریشه‌های فساد و موارد بی‌رسمی «طنز» می‌نامیم. به‌عبارت ساده‌تر، طنز را می‌توان انتقاد و نکته‌جویی آمیخته به ریشخند تعریف نمود و آن را طرزی خاص از انواع ادبی برشمرد که با تعریض و به‌گونه غیرمستقیم اظهار می گردد» (اندوهجردی،5:1378). حسن جوادی در کتاب «تاریخ طنز» می‌نویسد:

«استعمال کلمه‌ی ساتیر برای انتقادی که به صورت خنده‌آور و مضحک اظهار گردد در فارسی معاصر سابقه‌ی زیاد طولانی ندارد. هرچند که« طنز» در تاریخ بیهقی و دیگر آثار قدیم زبان فارسی به کار رفته می باشد، اما استعمال وسیعی به معنی فعلی کلمه یا بهتر بگویم به معنی  اروپایی نداشته می باشد. سابقاً در فارسی هجو به کار برده می‌گردید که بیش‌تر جنبه‌ی انتقاد مستقیم و شخصی دارد و جنبه‌ی غیرمستقیم و طنزآمیز بودن« ساتیر» را دارا نیست و اغلب آموزنده و اجتماعی هم نیست. هجو ضد مدح می باشد و اصولاً صراحت لفظی که در آن می باشد نمی‌تواند نظیر لحن طنزآمیز «ساتیر» باشد. در فارسی «هزل» را  به کار برده‌اند که ضد «جد» می باشد و بیش‌تر جنبه‌ی مزاح و مطایبه دارد» (جوادی،11:1384).

جوادی سپس به اظهار سیر تاریخی واژه‌ی «ساتیر» در ایران می‌پردازد و می‌گوید:«در دوره‌ی مشروطیت که شعرا و نویسندگان تعهد فوق‌العاده‌ای نسبت به اصلاح جامعه و ارشاد مردم احساس می‌کردند، اشعار و نوشته‌های طنزآمیز و انتقادی زیادی به‌وجود آوردند و کم‌کم احتیاج به وجود کلمه‌ای که این‌گونه آثار را توصیف کند احساس گردید…در چند دهه‌ی گذشته، کلمه‌ی «طنز» اغلب به‌جای «ساتیر» فرنگی به‌کار برده شده و کم‌کم در فارسی مفهوم کلی آن را پیدا کرده می باشد»(همان:15).

«با پیدایی مشروطیت، ادبیات طنزی حقیقی، که لبه‌ی تیز خود را بیش از افراد متوجه اجتماع و معایب عمومی جامعه ساخته بود، پدید آمد… طنزنویسی از نثر کم‌تر بهره گیری نمود. معهذا با آغاز مشروطیت و پیدایش روزنامه‌نگاری، در نثر فارسی  مرحله‌ی نسبتاً جالب توجهی به‌وجود آمد و طغیان افکار آزادی‌خواهانه و شور آزادی و احساسات میهن‌پرستی گذشته از اشعار سیاسی و وطنی در یک رشته مقالات و پاورقی‌های کوتاه فکاهی و شوخی‌آمیز( که البته نه زیاد بودند و نه از هر حیث کامل) انعکاس پیدا نمود» (آرین پور،39:1351).

با این توضیحات و با در نظر داشتن محدوده‌ی این پژوهش در خصوص پرداختن به طنز نوجوان، می‌توان طنز را گونه‌ای اعتراض نسبت به کمبودها و نابه‌سامانی‌های موجود دانست که با بیانی هنری و در عین حال ساده و قابل فهم، در قالب خنده و شوخی کوشش در شناساندن وضع موجود و اصلاح آن دارد.

«طنزپرداز با پیروی نکردن از هنجارهای جاری جامعه و نادیده گرفتن ارزش‌های ظاهری آن به‌نوعی «کجروی» و ناسازگاری با قواعد معمول و مرسوم دست می‌زند تا بتواند فریادش را علیه کجروان اجتماع بلند کند. او در مسیر حوادث دست می‌برد و با قدرت تخیل خود هرگونه تغییری را که در جریان رویدادها لازم دید بهعمل می‌آورد (اندوهجردی24-23:1378). این امر در طنز نوجوان  با تفاوت‌هایی که ناشی از ویژگی‌های آن‌ها می باشد، دیده می گردد. «ویژگی‌های طنز کودک و نوجوان، به‌نوعی با محدودیت‌های آن در ارتباط می باشد. در واقع، به‌دلیل اعمال چنین محدودیت‌هایی از طرف طنزپرداز و مراجع قانونی، هم‌چنین محدودیت‌هایی که ادبیات کودک و نوجوان به دلیل سطح سواد و معلومات مخاطب دارد، طنز کودکان و نوجوانان هم ویژگی‌های خاصی را به طنزپرداز تحمیل می کند» (پدرام،14:1383). اظهار مسایل سیاسی، اخلاقی و حتی مذهبی، با رعایت محدوده‌ی سنی نوجوانان، در قالب داستان‌های فانتزی و با بهره گیری از شخصیت‌های تخیلی یا حیوانی، می‌تواند در جذب آن‌ها به سمت داستان‌های طنز، تأثیر به‌سزایی داشته باشد. زیرا که با در نظر داشتن شرایط زندگی مدرن و وجود سرگرمی‌های گوناگون مانند رایانه، بهره گیری از مطالب و طنزهای قدیمی نمی‌تواند پاسخگوی نیاز نوجوانان باشد. بنابر این، بهتر می باشد که طنزپرداز به اظهار دغدغه‌های نوجوانان بپردازد و موضوع‌ها و مسائلی را در اثر خود مطرح کند که نوجوانان با آن‌ها سر و کار دارند. در این بین، زبان طنزپرداز  از اهمیت بالایی برخوردار می باشد. هرقدر زبان طنزپرداز به زبان مخاطبش نزدیک‌تر باشد، در برقراری ارتباط صمیمانه با مخاطب نوجوان موفق‌تر می باشد. آشنایی طنزپرداز با تکنیک‌های طنز و بهره گیری‌ی به‌جا از آن‌ها متناسب با موضوع مورد طنز، می‌تواند در بالا رفتن کیفیت اثر داستانی، تأثیر قابل توجهی داشته باشد. با در نظر داشتن وجود محدودیت‌های طنز نوجوان، که به آن‌ها تصریح گردید، تکنیک‌های مطالعه شده در این پژوهش ، از میان تکنیک‌های اظهار شده در منابع گوناگون انتخاب شده‌اند. حسن جوادی پنج تکنیک را به‌عنوان اصلی‌ترین تکنیک‌های اظهار طنز معرفی می کند که عبارت می باشد از: کوچک کردن، بزرگ کردن، تقلید مضحک یا پارودی، طعنه با کنایه‌ی طنزآمیز یا آیرونی و  نقل قول مستقیم. به این پنج تکنیک، تزریق( بی‌معنی گویی)، طنز مختلط( درهم و برهم گویی) و طنز موقعیت را می‌توان افزود.

***ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود می باشد***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

زیرا فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به گونه نمونه)

اما در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود می باشد

تعداد صفحه : 195

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان